• Brak produktów w koszyku

Lebiodka pospolita, choć jest rośliną popularnie stosowaną, to jednak mało znaną ze swojej prawidłowej nazwy. Lebiodka pospolita to bowiem powszechnie znane oregano.

Lebiodka pospolita bywa nazywana także dzikim majerankiem, duszką lub z łaciny Origanum vulgare L. W literaturze pojawiały się już niejednokrotnie błędy w nazwach roślin, często w wyniku pomieszania nazw ludowych i naukowych. Podobnie stało się w przypadku chwastu lebiody, któremu błędnie przypisano łacińską nawę lebiodki pospolitej.  Chociaż „lebiodka” brzmi jak zdrobnienie „lebiody”, to dwie inne rośliny.

 

Zbiory

Gdzie i kiedy rośnie Lebiodka pospolita?

Dobra wiadomość jest taka, że lebiodka pospolita jest najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem z rodzaju Origanum i rośne również w Polsce. Jeśli wybieracie się na wakacje możecie ją także spotkać w zachodniej części obszaru śródziemnomorskiego, w Europie Środkowej, Litwie, Azji Środkowej i Ameryce Północnej. Dzikie oregano umiłowało sobie zarośla, brzegi lasów oraz słoneczne, suche pagórki i właśnie tam możemy je spotkać. Jak już po części zdradziłam lebiodkę, a dokładniej jej ziele, zbieramy w okresie wakacyjnym – w lipcu i sierpniu, czyli w czasie jej kwitnienia. Czasem kwitnie już w czerwcu, aż do września.

 

Jak wygląda?

Lebiodka pospolita rośnie do wysokości 80 cm. Ma drobne, różowofioletowe kwiaty, skupione na szczycie pędów. Zawierają one duże ilości nektaru, dlatego odwiedzają je pszczoły, trzmiele i różne gatunki motyli. Łodygi ma wzniesione, żółtozielone, z fioletowymi naciekami i bardzo słabo rozgałęzione. Listki drobne i owalne. Cała roślina charakteryzuje się przyjemnym, aromatycznym zapachem.

 

Jak zbieramy oregano?

Ścinamy kwitnące, ulistnione wierzchołki pędów, bez zdrewniałych łodyg. Następnie suszymy jak inne – w przewiewnym, zacienionym miejscu. Najlepiej, aby surowiec był swobodnie rozłożony.

 

jak wygląda lebiodka pospolita oregano

 

 

Lebiodka pospolita – skład i właściwości

Olejki eteryczne

Lebiodka jest rośliną olejkową, która swoje właściwości zawdzięcza głownie olejkom eterycznym. Dominującym olejkiem jest tymol (28-30%), karwakrol (19,5-25%), a także limonen, fenol. Zawartość poszczególnych olejków różni się w zależność od miejsca w którym rośnie lebiodka pospolita. W Polsce rośnie lebiodka, określana często jako nietypowe oregano, charakteryzująca się dużą zawartością linalolu (15,6%).

 

lebiodka pospolita kwiat

 

Inne substancje aktywne

Lebiodka pospolita to bogactwo substancji aktywnych o właściwościach antyoksydacyjnych.

W 100 g surowca oznaczono 1406–2221 mg fenoli, 4,2–23,1 mg kwasu L-askorbinowego oraz 25,5–
–51,0 mg karotenoidów, przy czym więcej związków fenolowych stwierdzono w suchym
materiale, a kwasu L-askorbinowego oraz karotenoidów – w świeżym.

Zawiera także wit. A, E, K, wapń i inne związki mineralne, seskwiterpeny, katechinę, kwasy fenolowe, wanilinowy, kawowy, o- i p-kumarowy, ferulowy, galusowy, rozmarynowy, chlorogenowy oraz flawonoidy.

 

 

Właściwości i zastosowanie

  • Duszka jest uprawiana jako roślina zielarska i ozdobna. Jest świetnym surowcem przyprawowym. Dodaje się ją do pieczeni, sałat, zup i sosów. Kojarzona jest zwłaszcza z kuchnią Morza Śródziemnego.
  • Już od starożytności jest jednak stosowana jako środek leczniczy. Dzięki zawartości karwakrolu działa przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczo oraz może być wykorzystywana do przedłużania trwałości żywności. Tymol nadaje jej właściwości grzybobójczych i podnoszących odporność. Lebiodka pospolita ma także działania przeciwdrobnoustrojowe wobec bakterii Gram dodatnich i Gram ujemnych (także tych odpornych na antybiotyki). Olejek oregano wykazuje właściwości przeciwpasożytnicze.
  • Ze względu na dużą zawartość substancji przeciwutleniających działa przeciwzapalne oraz zwalcza wolne rodniki.
  • Lebiodka pospolita stosowana jest jako składnik leków układu trawiennego. Leczy zaburzenia wydzielania żółci, infekcje bakteryjne i wirusowe układu żółciowego, wątroby. Może być używana do płukania gardła i dziąseł. Pomaga także w nieżycie jelit występującym na tle niestrawności tłuszczów.

 

Bibliografia:

R.Nurzyńska-Wierdak; „Lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.) – dziko rosnąca i uprawiana roślina zielarska”; Vol XXII(4) , 2012.

J.Obiedzińska; „Zioła w gospodarstwie domowym”; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych; Warszawa 1985.

H.Różański; „Fitoterapia chorób wątroby i pęcherzyka żółciowego„; Akademia Medyczna im. K. Marcinkowskiego
Zakład Historii Nauk Medycznych.

J.Wysmyk; „Ocena zastosowania preparatu olejku z oregano (origanum vulgare) w żywieniu kurcząt brojlerów„; Siedlice 2015.

Ł.Łuczaj; „Problemy taksonomiczne w polskich badaniach etnobotanicznych„; Lud, t 92, 2008.

POWIĄZANE WPISY

Dodaj komentarz