Łuszczyca jest chorobą zapalną skóry o przewlekłym przebiegu. Zmiany łuszczycowe powstają wskutek zwiększonej proliferacji i niepełnego rogowacenia komórek naskórka co niesie za sobą dalsze konsekwencje.

Mimo, że łuszczyca jest zaliczana do chorób skóry (dermatoz), a sam proces chorobowy dotyczy głównie naszego największego organu – skóry, to obecnie wiadomo, że jest to choroba ogólnoustrojowa. Dieta w łuszczycy odgrywa dużą rolę zarówno ze względu na jej autoimmunologiczny charakter, a także ze względu na zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia u chorych cukrzycy typu 2 i chorób układu sercowo-naczyniowego.

 

 

Łuszczyca jako choroba autoimmunologiczna

Łuszczyca jest chorobą o skomplikowanej etiologii. Ma oczywiście podłoże genetyczne, ale nie pozostaje niewrażliwa na czynniki środowiskowe, które determinują wystąpienie zmian chorobowych. Jest też zaliczana do chorób autoimmunologicznych, czyli takich w których układ odpornościowy wykazuje nadmierną aktywność. Dochodzi do autoimmunizacji i nieprawidłowego powstawania limfocytów Th1, Th17 oraz cytokin prozapalnych czego konsekwencją jest (w dużym uproszczeniu) powstanie stanu zapalnego i wspomnianej wcześniej nadmiernej replikacji komórek skóry.

 

dieta w łuszczycy

 

Łuszczyca a zespół metaboliczny

Trwający nieustannie stan zapalny jest szczególnie niepożądanym zjawiskiem, gdyż może przyczyniać się do rozwoju cukrzycy, miażdżycy, czy otyłości. Co ciekawe, wykazano, że blaszka miażdżycowa histologicznie jest podobna do zmian łuszczycowych i wykazuje obecność limfocytów T oraz makrofagów.

 

Ponadto w badaniach genetycznych  zidentyfikowano u chorych 12 genów określonych PSORS. PSORS 2, 3, 4 oznaczono także u osób chorych na cukrzyce typu 2, w zespole metabolicznym i rodzinnej hiperlipidemii. Dla wyjaśnienia, pojęciem zespołu metabolicznego nazywamy współwystępowanie czynników ryzyka insulinooporności i chorób układu krążenia.

 

Dodatkowo zbadano, że apolipoproteiny E4 i izoformy apolipoproteiny E, czyli geny predysponujące do chorób sercowo-naczyniowych częściej występują u chorych na łuszczycę plackowatą (najczęstsza forma choroby).

 

dieta w luszczycy zalecenia

 

Ale po co ja to wszystko piszę skoro miało być o diecie? Powyższe informacje są bardzo istotne z punktu widzenia dietetyka. Są bowiem niezbędne do określenia optymalnych zaleceń żywieniowych, w których należy zwrócić uwagę na genetyczne predyspozycje osób chorujących na łuszczycę.

 

Dieta w łuszczycy

Po przyswojeniu powyższych podstawowych informacji możemy przejść do zaleceń żywieniowych i ogólnych zasad diety w łuszczycy.

 

dieta w łuszczycy: niskokaloryczna

Najlepiej, aby dieta chorego była niskokaloryczna. Jak ja to rozumiem? Uważam, że taka dieta powinna pokrywać podstawowe zapotrzebowanie kaloryczne organizmu pozwalające na podtrzymanie wszystkich funkcji życiowych, przy czym należy uwzględnić inne czynniki takie jak aktualna masa ciała, stan zdrowia pacjenta oraz aktywność fizyczna. Dieta ubogokaloryczna jest szczególnie zalecana osobom z otyłością, ponieważ istnieje współzależność między występowaniem otyłości i łuszczycy. Wykazano, że otyłość może być zarówno konsekwencją predyspozycji osób z łuszczycą i występującego u chorych przewlekłego stanu zapalnego, jak również otyłość może być czynnikiem sprawczym  objawiających się zmian łuszczycowych. Natomiast redukcja masy ciała przyczynia się do wydłużenia czasu remisji zmian skórnych i lepszej reakcji na leki.

 

antyoksydanty

Ze względu na przewlekły stan zapalny prowadzący do nadmiernego powstawania wolnych rodników tlenowych i anionu ponadtlenkowego, chorzy powinni zwiększyć podaż antyutleniaczy. Dieta pacjenta powinna też obfitować w beta-karoten, witaminę C, flawonidy, witaminę E. O antyoksydantach pisałam już wcześniej tutaj – Rola Antyoksydantów w Diecie. Ważne jest także niedopuszczenie do niedoborów selenu, którego stężenie u pacjentów z łuszczycą jest często zbyt niskie. Pierwiastek ten powiązany z peroksydazą glutationu przyczynia się do hamowania nowotworzenia oraz działa prewencyjnie w stosunku do chorób sercowo-naczyniowych.

 

dieta w łuszczycy: bezglutenowa

Istnieją także zalecenia, by dieta w łuszczycy nie zawierała glutenu. Gluten występuję naturalnie w pszenicy, jęczmieniu, orkiszu, a także w życie. Zalecenie diety bezglutenowej wynika ze zbadanego częstego występowania u chorych na łuszczyce bezobjawowej enteropatii glutenozależnej. Mimo to zdania są podzielone, a obecna wiedza niewystarczająca by zdecydowanie proponować pacjentom dietę wykluczającą gluten. Moje zdanie jest takie, że warto spróbować zmienić swoje nawyki w tej kwestii i zrezygnować ze zbóż zawierających gluten na okres 2-3 miesięcy, a rezultaty ocenić samemu. Przed podjęciem takiej decyzji można też oczywiście podjąć się diagnostyki polegającej na oznaczeniu przeciwciał przeciwko gliadynie i transglutaminazie tkankowej (ewentualnie endomysium mięśni gładkich).

 

inne ważne aspekty diety w łuszczycy

  • dieta bogata w warzywa i owoce;
  • ograniczamy spożycie tłuszczów zwierzęcych, podrobów;
  • uzupełniamy częste niedobory witaminy A i D ;
  • uzupełniamy częste niedobory cynku i wcześniej wspomnianego selenu;
  • dieta bogata w wielonienasycone niezbędne kwasy tłuszczowe omega 3, w produkty o dużej zawartości tych kwasów tłuszczowych takich jak tłuste ryby – makrela, łosoś, sardynki oraz oleje roślinne np. olej lniany (należy pamiętać o odpowiednim stosunku kwasów omega-3 działających przeciwzapalnie, do kwasów omega-6 o prozapalnym charakterze);
  • ograniczamy spożycie alkoholu, kofeiny;
  • potrawy gotujemy, gotujemy na parze, rzadziej pieczemy i unikamy smażenia;
  • dbamy o prawidłowe funkcjonowanie jelit, żołądka (odpowiednie zakwaszenie) oraz wątroby (zwiększamy zdolność detoksykacji) o czym jeszcze na pewno napiszę;
  • w zależności od ciężkości przebiegu łuszczycy mogą dodatkowo pojawić się niedobory białka i kwasu foliowego (ważna jest suplementacja kwasu foliowego podczas leczenia metotreksatem).

 

 

Bibliografia:

Placek W. i in.; Dieta w chorobach skóry; Czelej; Lublin 2015

Sikora-Grabka E. i in.; Zaburzenia metaboliczne u chorych na łuszczycę; Przegląd lekarski; 68(12): 1193-4.

Stawczyk M. i in.; Znaczenie diety w łuszczycy — przewlekłej układowej chorobie zapalnej; Forum Zaburzeń Metabolicznych; 3; t.2: 205-212.

 

POWIĄZANE WPISY

Dodaj komentarz