• Brak produktów w koszyku

Czosnek jest bardzo popularnym i cenionym środkiem nie tylko przyprawowym, ale również leczniczym. Kto jeszcze nie zaprzyjaźnił się z czosnkiem sądzę, że po tym artykule się do niego przekona i doceni jego wszechstronne działanie terapeutyczne.

Czosnek (Allium sativum L.) od dziecka kojarzył mi się z środkiem odstraszającym wampiry oraz dodatkiem wsadzanym do słoika podczas kiszenia ogórków. Później zaczęłam dodawać go do wielu potraw, spróbowałam domowego syropu z czosnku i ostatecznie, nie tak dawno, odważyłam się zjeść jeden surowy ząbek. Nie był taki zły! Za chwilę powiem Wam co i jak z tym czosnkiem i sami ocenicie czy warto go jeść. Zdradzę tez kilka sposobów na złagodzenie jego intensywnego smaku. 🙂

 

Historia czosnku

Jest to roślina pochodząca z Azji Środkowej należąca do najstarszych roślin uprawnych. Uprawiana była w starożytnym Rzymie, Egipcie, Grecji i w krajach dalekiego Wschodu. Tamtejsi mieszkańcy poznali się na właściwościach czosnku i stosowali go jako źródło siły, a także środek na ból głowy, do przemywania ran i zapobiegania infekcjom (zwłaszcza przewodu pokarmowego). Pierwsi olimpijczycy stosowali czosnkowy doping, który miał poprawiać ich wydolność. Czosnek znany był również wśród osób pracujących fizycznie, którzy stosowali go np. w postaci zmacerowanej z miodem pitnym lub winem w celu wzmocnienia.

 

czosnek właściwości

 

Skład chemiczny i zastosowanie

Surowcem, który ma działanie terapeutyczne i o którym wciąż mówimy, są cebule czosnku pospolitego (Alli Sativi bulbus). Jego wartość energetyczna wynosi 148 kcal/100 g surowca ( dla porównania : brokuł 33 kcal/100 g, fasolka szparagowa 31 kcal/100 g, awokado 160 kcal/100 g) i jest dość duża. Trzeba jednak pamiętać, że przeciętna porcja jaką spożywamy to ok. 5 g, czyli jeden ząbek.  Skład takich świeżych ząbków to ok. 60-65% wody, 28-32% węglowodany, 2,3% organiczne związki siarki, 2% białko, 1,2% wolne aminokwasy (np. cysteina, arginina, metionina). Ponadto czosnek jest jeszcze źródłem innych związków organicznych – np. antocyjanów, glikozydów, skordyniny, kwercetyny.

 

Witaminy i składniki mineralne

Czosnek nie jest bogatym źródłem witamin, nie mniej jednak zawiera 31 mg witaminy C/100 g oraz pewne ilości witamin z grupy B, zwłaszcza tiaminy (B1). Co ciekawe tiamina ma zdolność do łączenia się z allicyną (czym jest allicyna wyjaśniam poniżej), dzięki czemu zwiększa się jej resorpcja w organizmie. Na uwagę zasługuje natomiast duża zawartość potasu (400 mg/100 g), magnezu (25 mg/100 g) oraz  żelaza (1,7 mg/100 g). Czosnek zawiera też pierwiastki śladowe takie jak – cynk, mangan, miedź,  bor.

 

Allicyna

Należy do związków siarki i jest głównym biologicznie czynnym składnikiem czosnku. Wykazuje zdolność wnikania do cytoplazmy erytrocytów (czerwone ciałka krwi) na zasadzie dyfuzji oraz może przenikać przez dwuwarstwę białkowo-lipidową komórek, nie niszcząc i nie uszkadzając ich. Allicyna powstaje z rozpadu nieczynnej biologicznie alliny m.in. podczas rozgniatania czosnku. Odpowiada za intensywny smak i zapach oraz większość dobroczynnych efektów wynikających ze spożywania czosnku.

 

Zastosowanie czosnku

Chociaż stare ludy nie znały składu czosnku dobrze wiedziały gdzie i kiedy jego zastosowanie jest uzasadnione, i w jakich schorzeniach pomaga. Od tego czasu przejrzeliśmy czosnek na wskroś i dawne metody mają swoje poparcie w nauce. Czosnku używamy jako naturalnego antybiotyku, gdyż allicyna działa bakteriobójczo. Czosnek znajduje także zastosowanie w niektórych chorobach metabolicznych jak np. cukrzycy, ponieważ działa hipoglikemicznie. Trwoży również takie choroby cywilizacyjne jak miażdżyca i nadciśnienie. Obniża poziom cholesterolu. Działa grzybobójczo (zwalcza także Candida albicans) i przeciwpasożytniczo. Dodatkowo czosnek zawiera ajoen, substancję która wykazuje działanie antywirusowe, stąd może być stosowany w takich chorobach wirusowych jak np. grypa, opryszczka, czy wirusowe zapalenie płuc. Wykazano również dużą rolę czosnku i jego preparatów w profilaktyce nowotworów, zwłaszcza przewodu pokarmowego.

 

Ponadto czosnek:

  • pobudza krążenie i działa napotnie;
  • stosowany jest w leczeniu czerwonki, gruźlicy, astmy, kataru siennego, biegunki;
  • może być stosowany w przypadku ukąszenia przez węża, boreliozy;
  • działa na kurzajki;
  • usuwa z organizmu toksyny, w tym metale ciężkie.

 

Jak stosować?

W przewlekłych dolegliwościach należy stosować czosnek regularnie przez parę tygodni. Jego najmniejszą skuteczną dawką jest ok. 1/3 ząbka od dwóch do trzech razy dziennie. Jeżeli chcemy odczuć jego właściwości na własnej skórze (dosłownie!), sporządzamy wywar z posiekanego czosnku i schłodzony nakładamy bawełnianą tkaniną na chore miejsca. W ten sposób stosowany usuwa obrzęk z czyraków. Przy przeziębieniu, bólach głowy, zatok oraz bólach gardła zaleca się trzymać ząbek czosnku w ustach przez minimum 15 minut, a potem go zjeść. Czosnek pomaga także na grzybice stóp. W tym celu należy posypywać sproszkowanym czosnkiem umyte, jeszcze mokre stopy, następnie poczekać jak wyschną i założyć skarpetki.

 

sposób na czosnek

Sposób na czosnek

Jeśli surowy czosnek wydaje Ci się nie do przełknięcia możesz ugotować go na parze lub po prostu dodawać do innych potraw, jednak każda obróbka termiczna osłabi jego działanie terapeutyczne. Istnieje też pewien sposób, aby złagodzić palenie po zjedzeniu czosnku – zaraz po połknięciu czosnku trzeba zjeść trochę natki pietruszki. Łagodząco zadziała także napój z trawy zbożowej np. z młodego jęczmienia, który podobnie jak czosnek wykazuje wiele walorów zdrowotnych. Jeśli żaden z tych sposobów na ciebie nie działa, spróbuj przyrządzić smaczną sałatkę z dodatkiem drobniutko pokrojonego czosnku lub dodać go do domowego dipu na bazie jogurtu (można dodać jeszcze koperek). Czosnek można także sfermentować, dzięki czemu stanie się on zdecydowanie łagodniejszy, a my nie będziemy nikogo odstraszać.

 

Czy stosować czosnek codziennie?

Kiedyś przeczytałam takie stare chińskie powiedzenie brzmiące – ” zdrowi ludzie, którzy często zażywają lekarstwa, rozchorują się”. Wydaje mi się ono niezwykle prawdziwe i mądre w swojej prostocie. Zgodnie z nim nie zalecam nikomu przeprowadzania długotrwałych kuracji czosnkiem (zwłaszcza bez takiej potrzeby), a wręcz sugeruje ostrożne i rozważne stosowanie zarówno czosnku jak i jego preparatów.

 

warzywniak z czosnkiem

 

Polski czy chiński?

Istnieje kilka sposobów na ich rozróżnienie, jednak nie zawsze dobrych. Uważa się, że czosnek chiński jest biały, a czosnek polski czerwony. Często tak jest, albo raczej było, dopóki nie zaczęliśmy chętniej kupować czosnków, które mają różowe zabarwienie. To jakiej barwy jest czosnek jest kwestią odmianową, a nie cechą wyznaczającą pochodzenie czosnku. Jako przykład podam odmianę Huzar, która jest odmianą o białym, jasnym zabarwieniu, przy czym jest odmianą polską. Podobnie zresztą istnieją odmiany chińskie o ciemnym, czerwonym lub różowym zabarwieniu.

Sprawa wygląda identycznie jeśli chodzi o twierdzenie, że czosnek chiński jest łagodny w smaku, a polski ostry do bólu. Że polski ma równe ząbki, a chiński wręcz przeciwnie itd. To wszystko jest cechą odmianową! Jeśli chcecie kupić czosnek polski musicie zaufać sprzedawcy i uwierzyć w rzetelność jego informacji, ewentualnie poznać dokładnie wszystkie odmiany czosnku lub uprawiać własny w swoim ogródku.

 


ZOBACZ RÓWNIEŻ: LEBIODKA POSPOLITA I JEJ NIEZWYKŁE WŁAŚCIWOŚCI


Bibliografia:

Kwiecień M., Mieczan-Winiarska A.; Czosnek jako zioło kształtujące właściwości prozdrowotne; Probl Hig Epidemiol 2011, 92(4): 810-812.

Lutomski J.; Fascynacja czosnkiem – wczoraj i dziś; Borgis – Postępy Fitoterapii 2001(1): 7-14.

Pitchford P.; Odżywianie dla zdrowia; Galaktyka; 2015 (III): 610-611.

Sawicka A.; Czosnek pospolity (Allium sativum L.) – cenna roślina przyprawowo-lecznicza; Katedra Warzywnictwa i Roślin Leczniczych.

Tadeusiewicz J. i in.; Czosnek – panaceum na choroby układu krążenia?; Kosmos 2014, 63(1): 37-44.

Gebreyohannes G.; Medicinal values of garlic: A review; International Journal of Medicine and Medical Sciences 2013; 5(9): 402-406.

POWIĄZANE WPISY

1 Komentarz

  1. Odpowiedz

    Danka

    3 sierpnia 2017

    Niestety nawet na targu sprzedają chiński zamiast polskiego czosnku.

Dodaj komentarz