Cudowny Pan Goździk z angielskiego clove (od łacińskiego słowa clavus) oznacza gwóźdź. No cóż, można dostrzec pewne podobieństwo, jednakże to jeszcze nie to. Nasz dzisiejszy bohater, będący wysuszonym pąkiem kwiatowym Goździkowca, ma w sobie trochę więcej subtelności, a jego zapach przywołuje najprzyjemniejsze, nierzadko świątecznie, wspomnienia. 

I chociaż wiele osób ceni goździki właśnie za ich aromatyczny zapach jaki nadają potrawom, to nie jest on jedynym pozytywnym aspektem tych niegdyś niezwykle drogocennych pąków. Co sprawia, że goździki zasłużyły na moje uznanie? Goździki zawierają duże ilości olejku eterycznego zgromadzonego w elipsoidalnych zbiornikach olejowych znajdujących się pod skórką i wydostających się pod wpływem nacisku na trzon goździka. Dominującym składnikiem olejku jest eugenol (nazwa warta zapamiętania!), który niewątpliwie jest składnikiem godnym bliższego poznania.

 

goździki

 

Niektórzy z Was może biją się teraz z myślą „no fajnie, ma dużo tych olejków, ale co z tego?”.  Myślę, że to co napiszę poniżej w niewielkim stopniu zaspokoi ciekawość.

 

Nie każdy zapewne zdaje sobie sprawie jak wiele korzyści niesie za sobą codzienne stosowanie przypraw. Przyprawom zawdzięczamy lepszy smak i aromat potraw, często też ich uatrakcyjniony wygląd – to oczywiste!. Natomiast z technologicznego punktu widzenia przyprawy przedłużają trwałość produktów spożywczych, a to między innymi dzięki olejkom eterycznym wykazującym działanie bakteriobójcze i hamujące rozwój bakterii i grzybów patogennych. Pod tym względem w czołówce plasuje się tymianek, anyż, kminek, hyzop, cynamon oraz tytułowe goździki. Olejki eteryczne, jak już nie trudno się domyślić, to niezwykle cenne mieszaniny substancji, które są składnikami surowców farmakognostycznych nazywanych jako surowce olejkowe, które chętnie są stosowane w lecznictwie.

 

 

Goździki – zastosowanie

  • mają działanie przeciwbiegunkowe,
  • pobudzają trawienie,
  • zapobiegają zakażeniom przewodu pokarmowego,
  • są wykorzystywane w nerwobólach oraz reumatyzmie,
  • można je stosować w przeziębieniach, nudnościach i wymiotach,
  • zarówno olejek goździkowy jak i wyizolowany eugenol wykazuje działanie przeciwbólowe, znieczulające, łagodzi bóle zębów oraz ból gardła,
  • odświeżają oddech o czym pisałam już TUTAJ
  • olejek goździkowy działa przeciwutleniająco i przeciwnowotworowo,
  • wykazano aktywność olejku goździkowego na szczepy  Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus aureus oraz wiele innych,
  • udowodniono także działanie olejku na szczepy gronkowca złocistego opornego na metycylinę (MRSA) będącego częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych,
  • ciekawostką jest, że goździki dodawane są do papierosów kretek, szczególnie popularnych w Indonezji, która jest głównym producentem goździków (papierosy te są wyrobem tytoniowym i w żadnym razie nie rekomenduje ich palenia),
  • ciekawostką numer dwa jest fakt, że w procesie produkcji waniliny, składnika cukru wanilinowego (nie mylić z waniliowego) wykorzystuje się eugenol.

 

Bibliografia:

K. Nowak i in., Olejek goździkowy – właściwości i zastosowanie ,  CHEMIK 2012,  nr. 2(66), str. 145-152.

A. Kędzia i in., Przeciwgrzybicze działanie olejku goździkowego, Postępy Fitoterapii 2014, nr. 1, str. 15-18.

S. Zalewski (red.),  Podstawy Technologii Gastronomicznej, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2003, str. 74-78.

POWIĄZANE WPISY

Dodaj komentarz